Hangi ülke, hangi komplo teorisine inanıyor?

Cambridge Üniversitesi'nin The Guardian gazetesiyle Türkiye dahil 25 ülkede, 26 bin kişinin katılımıyla yaptığı anket, birçok kişinin virüsün insan yapımı olduğu, salgının aslında yaşanmadığı ve ölü sayılarının abartıldığı  gibi komplo teorilerine hâlâ inandığını ortaya koydu.

MEKSİKALILAR 'ÖLÜMLER ABARTILIYOR' İDDİASINA İNANIYOR

Ankete göre birçok ülkede, virüsün sebep olduğu ölümlerin 'kasten ve ciddi oranda abartıldığı' inancı yaygın. Virüsün bugüne dek en az 1.1 milyon kişinin ölümüne yol açmasına rağmen, Nijerya'da halkın yüzde 60'ı, Yunanistan, Güney Afrika, Polonya ve Meksika'da ise yüzde 40'ı ölü sayılarının abartıldığına inanıyor.

Bu komplo teorisine ABD'de inananların oranı yüzde 38, Macaristan'da yüzde 36, İtalya'da yüzde 30, Almanya'da yüzde 28 olarak ölçüldü. Fransa'da her dört kişiden biri, İngiltere ve İspanya'da da her beş kişiden biri ölü sayılarının daha düşük olduğunu düşünüyor. Böylesi bir iddiaya en az inananların ise Avustralyalılar, İsveçliler ve Japonlar olduğu tespit edildi.

Virüsün Çin veya Amerikan hükümetleri tarafından 'kasıtlı olarak yaratılıp yayıldığı' iddiasına da inanç yaygın. Ankete göre, Polonya'da her beş kişiden biri 'virüsün bilinmeyen, kuvvetli güçler tarafından' yaratıldığını ve 'uydurma' olduğuna inanıyor. Türkiye, Mısır ve Suudi Arabistan'da da benzer bir oran aynı şekilde düşünüyor. ABD'de ise toplumun yüzde 13'ü buna inanıyor.

VİRÜSÜN ÇİN TARAFINDAN YAPILDIĞINA İNANANLARIN ORANI YÜZDE 40'IN ÜZERİNDE

Virüsün Çin hükümeti tarafından yaratıldığına inananların oranı, Nijerya'da yüzde 50'nin üzerinde ölçüldü. Türkiye, Güney Afrika ve Polonya'da ise katılımcıların yüzde 40'ından fazlası Çin'i suçladı. Amerikalıların, Brezilyalıların ve İspanyolların yüzde 35'inden fazlası, Çin'in sorumlu olduğuna inandıklarını söyledi. Fransa, İngiltere, İtalya ve Almanya'da ise katılımcıların beşte birinden fazlası, 'Covid-19'un kesinlikle veya büyük ihtimalle Çin hükümeti tarafından kasten yaratılıp yayıldığına inandıklarını' belirtti.

TÜRKİYE'DE KATILIMCILAR ABD’Yİ SUÇLUYOR

ABD'de 225 binden fazla kişinin ölmesine rağmen virüsü Amerikan hükümetinin yarattığına inananların oranının en yüksek çıktığı ülke Türkiye oldu. Türkiye'deki katılımcıların yaklaşık yüzde 37'si, virüsten ABD'yi sorumlu tuttu. Yunanistan ve İspanya'da her beş katılımcıdan biri virüsü ABD'nin yarattığına inandığını söyledi. Polonya'da bu oran yüzde 16, Fransa'da yüzde 12, İngiltere'de yüzde 5 olarak ölçüldü. Amerikalıların yüzde 17'si de kendi hükümetlerinin sorumlu olduğu iddiasının 'kesinlikle ya da muhtemelen doğru olduğuna' inandıklarını belirtti.

5G telefon teknolojisinin Covid-19'un yayılmasında rol oynadığına inananların sayısı da azımsanamayacak kadar çok. Türkiye, Mısır, Suudi Arabistan, Nijerya ve Güney Afrika'dan ankete katılanların beşte birinden fazlası, 'semptomların 5G'nin insan vücudu üzerindeki doğrudan fiziksel etkileri nedeniyle ortaya çıktığına ya da güçlendiğine' inandığını söyledi.

KÜRESEL ISINMA VE AY'A ÇIKIŞ SORGULANIYOR

Ankette, Covid-19 ile ilgisi olmayan komplo teorilerine duyulan inanç da ölçüldü. Aralarında Güney Afrika, Brezilya, Macaristan ve Polonya'nın bulunduğu 10 ülkede, katılımcıları yüzde 20 ila 30'u, küresel ısınmanın uydurma olduğuna inandıklarını söyledi. İnsanın Ay'a ayak bastığına inanmayanların oranı da benzer çıktı.

İspanya, Fransa, ABD, İtalya ve Almanya'da 'Amerikan hükümetinin 11 Eylül terör saldırılarına bilerek yardım ettiğine' inananların oranı yüzde 20 ila 30 olarak ölçüldü. İnsanların uzaylılarla temas kurduğuna inananların oranı ise 17 ülkede yüzde 20 ila 44 kadar yüksek ölçüldü.

EN ÇOK İNANILAN KOMPLO TEORİSİ HANGİSİ?

Ankete göre dünya çapında en çok inanılan komplo teorisiyse, 'hükümetlerin ve şirketlerin başında kim olursa olsun, olayları gizlice kontrol eden tek bir grup insanın dünyayı yönettiği' iddiası oldu. 20 ülkede bu iddiayı 'kesinlikle veya muhtemelen doğru' olarak değerlendirenlerin oranı yüzde 20'nin üzerinde ölçüldü. İngilizlerin yüzde 28'i, Fransızların yüzde 36'sı, Amerikalıların yüzde 37'si, İtalyanların yüzde 45'i, Polonyalıların yüzde 47'si, İspanyolların yüzde 55'i, Güney Afrikalıların yüzde 68'i ve Nijeryalıların yüzde 78'i bu iddiaya inandıklarını söyledi.

TÜRKİYE'DE AŞI KARŞITLIĞI YÜKSELİYOR

Anket, aşı karşıtlığının da ne kadar yaygın olduğunu ortaya koydu. 19 ülkede katılımcıların yüzde 20'sinden fazlası, 'aşıların zararlı etkilerinin kamuoyundan kasten gizlendiği' iddiasını kısmen de olsa inandırıcı bulduklarını söyledi. Bu oran Güney Afrika'da yüzde 57, Türkiye'de yüzde 48, Fransa'da yüzde 38, ABD'de yüzde 33, Almanya'da yüzde 31, İsveç'te yüzde 26, İngiltere'de yüzde 19 olarak ölçüldü.

'KORKUTUCU OLAYLAR KOMPLOYA İNANCI ARTIRIYOR'

Bristol Üniversitesi'nde yanlış bilginin yayılması konusunda uzman olan bilişsel psikolog Stephan Lewandowsky, sonuçları şu sözlerle yorumları: "Korkutucu olan ve insanları kontrol hissinden mahrum bırakan her olay - bir pandemi, silahlı saldırı- komplo teorilerinin yayılmasına yol açar. Bu teoriler insanlara bir tür psikolojik rahatlama hissi sağlıyor; rastgele bir durumun merhametine kalmadıkları hissiyatına yol açıyor. [Bu teoriler] Aynı zamanda tehlikeliler de; özellikle de bir pandemi sırasında, insanların resmi tavsiyeleri gözardı etmelerine veya vandalizm, şiddet gibi eylemlere yönelmelerine yol açmaları halinde."

'GÜVENİLİR HÜKÜMETLERE İHTİYAÇ VAR'

Lewandowsky, komplo teorilerinin hükümetlerin açık bir mesaj veremediği durumlarda da yayıldığına dikkat çekerek, "Berrak, tutarlı, kanıtlara dayalı ve güvenilir siyasete niçin ihtiyaç duyduğumuzu gösteren bir sebep daha" dedi.

Duvar


PAYLAŞ