'Gazeteler süper kahraman mı arıyor?'

Fotoğraf: Unsplash

Dijital gazetecilik akademisi NewsLabTurkey medya endüstrisine yönelik raporlar serisinin ilkini yayınladı. Ülkedeki gazeteci istihdamının incelendiği araştırmanın raporuna göre medya kuruluşları haber odalarında ortaya çıkmakta olan yeni iş tanımlarına ilişkin trendleri takip etmekte geride kalıyor. Gelir elde etme odaklı pozisyonlara ise gazete temsilcilerinin ilgisi düşük. 

GAZETECİLER KENDİLERİNİ NASIL DONATMALI?

Her ay Türkiye’nin gazetecilik ve habercilik ekosistemine yönelik farklı bir konuya odaklanacak olan raporların ilki, sektörün son dönemde ortaya çıkan roller ve ihtiyaçlarla birlikte nasıl dönüştüğüne ve bunun gazeteci istihdamı üzerindeki yansımasına odaklanıyor. Bu sebeple de sektöre yeni giren ya da girmeye hazırlanan gazetecilerin kendilerini nasıl yetenek setleriyle donatmaları gerektiğine dair önemli saptamalar içeriyor. 

60 İLAN VE 24 FARKLI MEDYA KURUMU TEMSİLCİSİ
 
NewsLabTurkey web sitesinde yayınlanan rapor kapsamında incelenen, medya kuruluşlarının  iş arama sitelerinde yayınlandığı aktif 60 ilan ve görüşme gerçekleştirilen 24 farklı medya kurumu temsilcisi, medya sektöründe çalışacak kişilerden çoklu yetenek sahibi olmaları beklendiğini söylüyor. Göze çarpan belirleyici nitelik kurgu ve benzeri amaçlarla kullanılan yazımlara yönelik teknik bilgi ve deneyim sahibi olmak. Dijital içerik üretimi platformları, MS Office programları ve video prodüksiyon araçlarına hâkimiyet önemli diğer nitelikler olarak sıralanırken adaylarda sosyal medya, arama motoru optimizasyonu (SEO), internet terimleri ve sistematiği bilgisi arandığı da görülüyor. 

İÇ İÇE GEÇMİŞ GÖREVLER
 
Değişen haber üretim ve tüketim alışkanlıklarının giderek ses ve video üzerinde yoğunlaştığı ve haber odalarının bu dönüşüme ayak uydurmak üzere kurum stratejilerini gözden geçirmek durumunda olduklarına dair yorumlar yapılıyor. Her ne kadar  “kurgu yapan editör” ve “sesten anlayan muhabir” gibi iç içe geçmiş yeni görev tanımlarının ve iş kapsamlarının ortaya çıkacağı, bunun da uzun vadede habercilik sektöründe yeni istihdam alanları açacağı tartışılsa da, görüşme gerçekleştirilen bazı yöneticiler bu durumun aynı zamanda emek sömürüsü noktasına gelmesinden endişeli. Bu durumun gazetecilerin maaş ve sosyal güvencelerine bir avantaj getirmediği gibi onları daha fazla çalışmak zorunda bıraktığını ortaya koyan çalışmalar olduğu da görülebiliyor. Haberciler çoklu beceriler edinme amacıyla ek eğitim alabilmek için yatırım yapmak zorunda bırakılırken yöneticiler de sürekli olarak ya yeni uzman kiralıyor ya da yeni teknoloji ve yeteneklere yatkın genç istihdamı yapmak için eski çalışanını tasfiye ediyor. Raporda görüş bildiren medya kurumlarının büyük bir çoğunluğunu çalışanlarına kurum içi yeni teknoloji ve araçları eğitimi düzenliyor ya da çalışanlarını farklı kurumlarca düzenlenen eğitimlere katılmaya teşvik ediyor. Bu tarz kapasite geliştirme programlarına dair algı ise olumlu. İşverenler bu eğitimlerden verim aldıklarını belirtiyor.

İNGİLİZCE BİLGİSİ
 
Peki gazeteciliğin yaşadığı teknolojik-araçsal değişim gazeteciliğin çekirdek alanlarını ve becerilerini tamamen geçersiz mi kılıyor? İşverenlerin  bazıları editör ve muhabirlerin haber odalarının en önemli üyeleri olduğu ve diğer rollerin bu iki temel göreve bağlı olduğu görüşünde. İstihdam edilecek adaylarda aranan niteliklerin başında İngilizce bilgisi geliyor. Dil yeterliliğini “esnek çalışma saatlerine uygunluk” ve “yeni nesil içeriklerin ve tasarım trendlerinin analizi” takip ediyor. Bazı ilanlarda uzun çalışma saatleri özellikle vurgulanıyor ve kişinin tatiller, hafta sonu ve akşam saatlerinde dahi çalışmaya hazır olması gerektiği belirtiliyor. Bazı görevlerde adaylar “yoğun tempo”, “baskı” ve “zaman sınırı”na karşı uyarılıyor. 

EN ÇOK İHTİYAÇ DUYULAN POZİSYON: SOSYAL MEDYA UZMANI

İşverenlere göre medya kurumlarında mevcut olarak en çok ihtiyaç duyulan ve gelecekte de ihtiyaç duyulacağı varsayılan pozisyon sosyal medya uzmanı. Bu pozisyonu günümüzde bağımsız yayın kuruluşları için kurtarıcı olarak görülen kitle fonlaması uzmanlığı pozisyonu takip ediyor. Kitle editörü, analitik ve kitle uzmanı, araştırma geliştirme editörü, kaynak geliştirme uzmanı gibi gelir elde etme temelli  pozisyonlara ise işverenlerin ilgisi az. Bu görevler kimi zaman farklı iş tanımları içerisinde yer alıyor ya da kurumlar dışarıdan kısa vadeli hizmet alımı yapıyor. 

Raporun özet bulgularını içeren podcasti buradan dinleyebilirsiniz. 

Tükenmez Haber


PAYLAŞ