Yaşasın 'Kelebekler' yaşasın haklılığımız (4): Grevimi de yaparım direnişe de geçerim...

Özlem TEMENA


TÜKENMEZ HABER - Maria Mirabal … Minerva Mirabal… Patria Mirabal … Kod isimleriyle, “Kelebekler” ya da Mirabal Kardeşler…”

Onların adının bugüne taşıyan diktatörlüğe karşı verdikleri mücadele oldu. Üç kız kardeş 1930’dan 1961’e kadar Dominik Cumhuriyeti’ni yöneten Rafael Trujillo diktatörlüğüne karşı savaştı.

Mirabal Kardeşler, diktatör Trujillo’nun “Ülkede iki tehlike var: Kilise ve Mirabal Kardeşler” sözlerinin ardından 25 Kasım 1961’de diktatörlüğün askerleri tarafından tecavüz edilerek öldürüldü.

Onların diktatörlük tarafından katledildiği 25 Kasım bugün tüm kadınların şiddete ‘baş eğmiyoruz’ dediği, alanlarda mücadeleyi örgütlediği bir gün haline geldi.

Kadına yönelik şiddetin hız kesmediği, kadın haklarına yönelik saldırıların örgütlü bir biçimde devam ettiği Türkiye’de de kadınlar ‘kelebek’ olup erkek şiddetinin karşısına çıkıyor.

Yazı dizisinde, ‘ayrımcılığa karşı ‘la havle’ demeye geldik diyen Havle Derneği, kadın davalarının yakın takipçisi Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu’nun avukatlarından İpek Bozkurt, kadın davalarından tanıdığımız Diren Cevahir Şen, Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu Başkanvekili CHP Milletvekili Candan Yüceer ve dünya kadın mücadelesinden örnekler’ okuyacaksınız.

25 Kasım dosyamızın bugünkü konukları ise dünya kadınları. Bir sene içerisinde yaşanan kadın mücadelesinden öernekleri derledik..

DÜNYA EYLEMDE KADINLAR EN ÖNDE

25 Kasım’a sayılı günler kaldı. Birçok dernek, STK, örgüt, vakıf kadına yönelik şiddetin rakamlarını açıkladı. En gelişmiş ülkelerden tutunda en geride kalmış ülkelere açıklanan rakamlara baktığımızda şu gerçek değişmedi; “Kadınlar kadın oldukları için şiddete uğradı, ayrımcılığa maruz kaldı”

Birleşmiş Milletler’e göre, kadınların yüzde 35’i ömründe en az 1 kez şiddete maruz kalıyor. Her 5 kadın ve kız çocuğundan biri yakınları tarafından fiziksel ve cinsel şiddet görüyor. Rakamlar değişmiyor fakat her dönem her kıtada kadınlar faklı bir mücadele yolu buluyor…

Oldukça hareketli günler geçiren dünyamızda kadınlar ön plana çıkıyor, değişime yön veriyor. İran’da başörtülerini çıkaran kadınlar 40 yıl sonra ilk kez stadyumda maç izliyor. Bazen bir Latin Amerika ülkesinde ekonomik reforma geri adım attırıyor bazen de ‘makyajıma’ karışma diyor.

Kafamızı çevirip bir sene geriye baktığımızda kadın mücadelesinden örnekleri sizler için derledik;

 ‘AFGAN KADINLAR ARTIK MAĞDURİYETLE ANILMAYACAK’

Afganistan Birleşmiş Milletler Büyükelçisi ilk kez bir kadın oldu. Göreve başlayan Büyükelçi Adela Raz “Artık yeni bir hikaye var ve Afgan kadınlar da bu hikayenin bir parçası olacak” dedi Uluslararası Af Örgütü’nün 2017-18 raporuna göre Afganistan’da cinsiyete dayalı şiddet oranlarında giderek bir artış yaşanıyor. Ancak Raz, “Afgan kadınlar artık mağduriyetle anılmayacak” sözleriyle yeni bir dönemi işaret ediyor…

İRAN'DA 40 YIL SONRA BİR İLK: KADINLAR STADYUMDA MAÇ İZLEDİ

2017 yılındaki ekonomik boyutlu başlayan ayaklanmalara, İranlı kadınlar yeni bir sayfa açtı. Aralık 2017'de Vida Movahed'in Tahran'da bir elektrik dağıtım kutusuna çıkıp, beyaz başörtüsünü elinde salladığı gün başlayan tek kişilik eylemler farklı kentlere de yayıldı. Bugün ülkenin dört bir yanında devam eden eylemlerde İran’da kadın hareketi de yükseliş yaşıyor. Üstelik bu yıl İranlı kadınlar açısından bir ilk yaşandı. Kadınlar 40 yıl aradan sonra ilk defa bilet alıp stadyumda maç izledi, üstelik bu maçta İran, Kamboçya'yı 14-0 yendi.

LÜBNAN’LI KADININ TEKMESİ EYLEMLERİN SEMBOLÜ OLDU

Lübnan’da hükümetin yeni vergiler getirme planı üzerine 17 Ekim'de başlayan protestolar sürüyor. Eylemlere katılanların sayısının 1 milyon 700 bin kişiye kadar ulaştığı rapor edildi. Kitlesel başlayan eylemlerin simgesi de bir kadın oldu.  Protestolar sırasında bir bakanın silahlı korumasına tekme atan kadın, eylemin sembolü haline geldi. Üstelik Cezayirli Sosyoloji Profesörü Nasır El Cabi, kadınların Irak ve Lübnan’da gösterilere canlı ve güçlü şekilde katılmasının ‘daha önce görülmemiş ve tarihe geçecek bir deneyim’ olarak yorumladı.

YERLİ KADINLAR MÜCADELE ETTİ, HÜKÜMET GERİ ADIM ATTI

Ekim başında Ekvador Devlet Başkanı Lenin Moreno’nun yeni ekonomik paketine yerli kadınların tepkisi sert oldu. Akaryakıt yardımının kaldırılmasını öngören pakette karşı yerli kadınlar direniş hareketinin baş aktörü oldu. 12 Ekim günü gerçekleşen kitlesel eylemlerin ardından hükümet geri adım attı.

GÜNEY KORELİ KADINLAR: MAKYAJA HAYIR

Güney Kore'de genç kadınlar "Makyaja hayır" kampanyası başlattı. BBC’ye göre yapılan araştırmalar, ülkedeki her beş kadından birinin estetik yaptırdığını ortaya koyuyor. 20'li yaşlarındaki kadınlarda ise estetik yaptırma oranı yüzde 60'lara kadar ulaşıyor. Rakamlar böyle olunca da kadınlar, "kendilerine dayatılan güzellik anlayışından sıyrılmak" için harekete geçti. Kadınların bu kampanyası karşısında ise kozmetik firmaları önlem almaya zorlandı.

KADINLAR İSPANYA’DA 24 SAATLİK GREV İLAN ETTİ

İspanya'da 8 Mart Dünya Kadınlar Günü dolayısıyla 2017 yılında sembolik olarak başlayan grev son iki yıldır genel greve dönüştü. İspanya’da kadınlar 24 saat genel greve giderken, İtalya'da kadınlar da şiddete, cinsiyet ayrımcılığına ve eşitsizliğe karşı genel greve çıktı. Grevlerin ortak sloganı ise “Bir kişi daha eksilmeyeceğiz” oldu.

TECAVÜZE KARŞI TURUNCU DÜNYA

Birleşmiş Milletler (BM) Kadın, 25 Kasım Kadına Yönelik Şiddete Karşı Mücadele Günü’nde başlayan, 10 Aralık İnsan Hakları Günü’ne kadar süren “Cinsiyet Temelli Şiddete Karşı 16 Gün Aktivizm” kampanyasının temasını duyurdu. BM Kadın kampanyasında hem kültürde hem yasalarda “rıza” kavramına dikkat çekti. BM Kadın’ın 2019 verilerine göre 12 ülkede tecavüzcüler eğer tecavüz ettikleri kadınlarla evlenirlerse cezalandırılmıyor. Erkeğin evli olduğu kadına tecavüz etmesi ise yalnızca 77 ülkede suç.


PAYLAŞ