840 yıl önce Çin semalarında görülen parlak cismin sırrı çözüldü

12. yüzyılda gözlemlenen süpernova, bugüne dek sırrını korudu (NASA)

Çinli ve Japon gökbilimciler 12. yüzyılda gökyüzünde Satürn kadar parlak bir cisim gözlemledi. Bunun bir yıldız patlaması olduğu tahmin edilse de olası patlamayla ilgili bilgiler sır olarak kaldı.

Şimdiyse bilim insanları 840 yıllık bilmeceyi çözdüklerini söylüyor. Yeni araştırmaya göre o parlak ışık, Samanyolu'nda iki aşırı yoğun yıldızın çarpışmasıyla ortaya çıkmıştı.

SN1181 ismi verilen süpernovanın, bugün Parker yıldızı diye bilinen yıldızın ve Pa30 adlı, giderek genişleyen bulutsunun oluşumuyla sonuçlandığı anlaşıldı.

Söz konusu süpernova, 6 Ağustos 1181'den 6 Şubat 1182'ye kadar gökyüzünde parlaklığını korumuştu.

Hakemli bilimsel dergi The Astrophysical Journal Letters’ta yayımlanan yeni araştırmada Çin Konuk Yıldızı diye adlandırılan bu patlamanın kalıntıları ilk kez belgelendi.

Pa30 bulutsunu inceleyen araştırmacılar, bulutsunun saniyede bin 100 km'den fazla bir hızla genişlediğini tespit etti.

Bu aşırı hızdan yola çıkan bilim insanları bulutsunun yaşını belirlemeyi başardı.

Hem bulutsunun hem de Parker yıldızının doğuşu ve konumu 1181’deki gözlemlerle çakışıyordu.

Araştırmanın yazarlarından ve Manchester Üniversitesi'nden Profesör Albert Zijlstra, "Tarihsel metinler bu parlaklığı Chuanshe ve Huagai isimli iki Çin takımyıldızı arasına yerleştiriyor" diye konuştu:

Parker yıldızı bu pozisyona çok uyuyor. Bu, hem yaşının hem de konumun 1181 olaylarıyla uyumlu olduğu anlamına geliyor.

Önceki araştırmalarda da Pa30 ve Parker Yıldızı’nın iki beyaz cücenin birleşmesi sonucunda oluştuğu tahmin edilmişti.

Beyaz cücelerin birleşmesiyle meydana gelen patlamaların, "Tip Iax süpernova" adı verilen, nadir ve nispeten zayıf bir süpernovaya yol açtığı düşünülüyor.

Profesör Zijlstra, "Süpernovaların yalnızca yüzde 10'u bu türdendir ve haklarında yeterince bilgi yoktur" diyor ve ekliyor:

SN1181'in soluk olması ama çok yavaşça sönmesi de bu tipe uyuyor.

Independent Türkçe, Livescience, Daily Mail

Derleyen: Çağla Üren


PAYLAŞ