Uğur Gürses: TL’de kalan kaybedecek

T24’ün ekonomi yazarı Uğur Gürses, Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati’nin cumartesi günü ekonomist ve akademisyenlerle yaptığı toplantıya ilişkin olarak bir yazı kaleme aldı. Gürses, Nebati’nin burada yaptığı açıklamaları değerlendirerek “TL’de kalan kaybedecek” dedi.

Uğur Gürses, bugünkü köşe yazısında Nebati’nin toplantıda yaptığı iki açıklamayla ilgili olarak şu görüşlerini dile getirdi:

Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati’nin cumartesi günü İstanbul’da “ekonomistlerle toplantı” adı altında 50 kişiye yakın uzman, piyasa analisti ve az sayıda ekonomistle bir araya geldiğini yazmıştım. Bu toplantıda bizatihi Bakan Nebati’nin ağzından çıkan iki unsur, krizin geleceğe dönük çehresi için yön levhası niteliğinde.

Birincisi, Bakan Nebati yılsonuna kadar enflasyonun yüzde 30’un altına düşmeyeceği öngörüsünü paylaşıyor.

İkincisi de Merkez Bankası’nın politika faizini önemsizleştirdiklerini, devre dışı bıraktıklarını vurguluyor. Öyle ki “enflasyon oranının altında kredi kullanıyorsunuz, daha ne istiyorsunuz?” diyor. Devamında da daha önce ısrarla vurguladığını yineliyor: “Faiz artışını unutun”.

İşte bu iki unsurun; yılsonunda öngörülen enflasyon oranının yarısı kadar bir faiz oranının cari kalacağının altını çiziyor. Peki faizi kim belirliyordu? Merkez Bankası. Artık ‘mış gibi yapmayı’ bırakmış hükûmet. Faizi siyasi iradenin belirlediğini de tescil etmiş oldu bu sözlerle.

Gürses, yazısının “TL’de kalan kaybedecek” başlıklı kısmında da negatif faize değinerek şunları yazdı:

Peki halka ve şirketler kesimine vaat edilen ne? Siyasi taahhütle, bu kadar yüksek bir negatif reel faizle; TL varlıkları olanlar, milli parayı tasarruf hesaplarında tutan kaybedecek.

Mevcut koşullarda, bankaların TL mevduat müşterilerine uyguladığı ve en yüksek teklif ettikleri faiz oranı yıllık yüzde 20’yi geçmiyor. Net ödenen ise yüzde 19’a geliyor. Bakanın bizzat kendisinin altını çizdiği yılsonu enflasyon oranı yüzde 30. Bakan, faizlerin yükselmeyeceğini söylüyor; böylece vatandaşa taahhüt edilen tek bir şey var o da yüzde 8.5’luk bir reel kayıp. Bu da Bakan Nebati’nin iyimser enflasyon tahminine göre. Yüzde 40’la ya da yüzde 50 ile sonlanması halinde yüzde 15 ya da yüzde 20’lik reel erime demek.

Bakan Nebati enflasyonun altında faiz oranı ile kredi kullanımının “Cumhuriyet tarihinde bir ilk” olup olmadığını araştırttığını anlatırken; negatif reel faiz taahhüdü ile bugünün tarihine, ulusal parasına erime taahhüdü veren ilk hükûmet olarak kayda geçiyordu.

Yani vatandaş ya da şirketler mali varlıklarını TL’de tuttukları sürece enflasyona karşı koruma olanakları yok. Tersine enflasyona karşı eriyeceği bugünden belli. İşin vahim tarafı, böyle bir zorlamanın bizatihi enflasyonu daha da yüksek bir patikaya çekeceğine hiç şüphe olmamasında. Yasasında fiyat istikrarını sağlama görevi olan Merkez Bankası’nın işlevlerinin önemsizleştiği, devre dışı kaldığının ilan edilmesi, mevcut fiili durumun da tescili oldu.


PAYLAŞ