Vaka sayıları artıyor, uzmanlar uyarıyor

2,5 yıldır dünyayı etkisi altına alan koronavirüs pandemisinde sona gelindiğini sananlar yanıldı.

Omicron varyantının hafif semptomlarla geçmesiyle önlemler kaldırılınca, vaka sayıları yeniden yükselişe geçti.

Özellikle BA.4 ve BA.5 alt varyantlarının tetiklemesiyle yukarı yönlü keskin bir ivme baş gösterdi. 

ABD ve İsrail'in yanı sıra Birleşik Krallık, Almanya ve Avusturya gibi Avrupa ülkelerinin ardından benzer bir tablo Türkiye'de de görüldü.

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, koronavirüs vakalarında son iki haftada üç kattan fazla artış olduğunu açıkladı. 

Koca, bu duruma rağmen hastane yükündeki azalışın sürdüğünü ve virüsün artık grip gibi seyrettiğini söyledi.

Koronavirüsün ileri yaştakiler ve kronik rahatsızlığı olanlar için risk oluşturmaya devam edeceğini de belirten Bakan Koca, kişisel tedbirlere dikkatin önem arz ettiğine de sözlerine ekledi.

Fahrettin Koca son olarak, "Kötü günler geride kaldı" yorumunu yaptı.

Ancak uzmanlara göre bu yorumu yapmak için erken.

Maskelerin çıkarılması ve salgın bitmiş gibi davranılmasına ek olarak seyahatler artıp nüfus hareketlendikçe vakaların daha da yükselme riski var.

Yeni bir dalganın içinde olunup olunmadığı, maskelere dönülüp dönülmeyeceği, kısıtlamalara başvurulup vurulmayacağı ve aşıda yeni doza ihtiyaç duyulup duyulmayacağı merak ediliyor.

Independent Türkçe'nin görüş aldığı Prof. Dr. Murat Akova ve Prof. Dr. Bülent Ertuğrul'a göre pandemide yeni dalga içinde olduğumuz bir gerçek ve 'Salgın bitti' demek için ise henüz erken.

Vakaların arttığına dikkati çeken hekimler, özellikle kapalı alanlar, toplu taşımalar ve kalabalık yerlerde maske kullanılmaya devam edilmesini öneriyor.

Prof. Dr. Akova ve Prof. Dr. Ertuğrul, yaz aylarında gerekli özen gösterilmezse sonbaharın daha zorlu geçebileceği uyarısı yapıyor.

Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Murat Akova, pandemi bitmiş gibi davranmanın ağır sonuçları olabileceği konusunda uyardı. Akova, test yaptırmanın zorlaştığına ve sayılarının azaldığına dikkati çekti.

Hastalığı hafif geçirenlerin 'nasılsa nezle gibi' diye düşünüp test yaptırmadığını ve genel olarak toplumun gerekli özeni göstermediğini düşünen Akova, böyle giderse vaka sayısındaki yükselişin süreceğini ifade etti:

 

"Pek çok ülkede vaka artışı yukarı doğru ivmelenmiş vaziyette ve bizim de bundan kaçışımız söz konusu değil.

Sınırlarımız sonuna kadar açık, testsiz giriş yapılıyor, yaz dönemindeyiz ve turislerin gelmesi teşvik ediiyor." 

Maskelere geri dönülüp dönülmeyeceği de merak konusu.

Prof. Dr. Akova'ya göre kapalı ortamlarda ve toplu taşımalarda maskeler çıkarılmamalı.

Kovid-19'dan korunmanın bilinen en etkin yolu aşılar. Ancak pek çok kişinin son dozlarını vurulmasının üzerinden yaklaşık 6 ay geçti.

Aşıların yoğun bakıma yatış ve salgın kaynaklı ölüm oranlarını azalttığına değinen Prof. Dr. Murat Akova hatırlatma dozu uyarısı yaptı.

BA.5 denilen yeni varyantın daha kolay bulaştığı, gerek hastalıkla ve gerekse aşıyla ortaya çıkan antikorlara daha fazla direnç gösterdiğini belirten Akova, ekledi:

 

"Son aşısını 6 önce yaptıranlar için hatırlatma dozunun iyi olacağını düşünüyoruz. Kış başında hastalık geçirenler için de hatırlatma dozu şart çünkü o grup yeniden hastalığa hazır hale geldi."

 

Akova, özellikle risk grubundaki bireylerin son dozlarının üzerinden 4 ay geçtiyse yeni dozlarını yaptırması gerektiğini dile getirdi.

Mevcut aşıların yeni varyantlar karşısında etkili olup olmadığına ilişkin ise Akova, şu yorumu yaptı:

 

"Omicron'un yeni alt varyantlarına karşı geliştirilen aşılar da gündeme gelecek ama Türkiye'ye ne zaman geleceğini bilemiyoruz. Tahmin etmek kolay değil ama yaz dönemi olmasına rağmen, dışarıda olunmasına rağmen vakalar arttığından bir korku hâkim."

"Kışın kapalı ortamlarda vaka artar" endişesini yerinde bulan Murat Akova, sonbahara kadar bağışıklık zayıflar ve insanlar yeni doz aşılarını yaptırmazsa riskin büyüme tehlikesine dikkati çekti.

Virüsün bulaştığı her kişide yeni varyant üretme kapasitesi olduğunu hatırlatan Akova, şunları söyledi:
 

BA.5 üst solunum yolu enkfeksiyonu yapar gibi görünüyor, akciğerde enfeksiyon yapmıyor ama yeni varyant bunu yaparsa daha tehlikeli olur, sonbahar için risk söz konusu.

Kesin konuşmak mümkün değil. Ama 'pandemi bitti, artık eski hayatımıza döneceğiz' demek için erken.


Henüz aşılanmamış çocuk grubuna dikkati çeken Murat Akova, bu kesimin de risk taşıyabileceğini aktardı. 

Yaşlıların içinde bulunduğu risk grubunun daha dikkatli olması gerektiğini kaydeden Akova, bayram uyarısı da yaptı:

 

"Bu kişilerin mutlaka aşılarını olmaları gerek. Ayrıca maske takmalılar, bu şekilde bayramlaşmalılar, karşılarındaki kişiler de maske takmalı. Tedbirlere uyulmalı."

 

Enfeksiyon hastalıkları ve klinik mikrobiyoloji uzmanı Prof. Dr. Bülent Ertuğrul da pandeminin gidişatına ilişkin uyarılarda bulundu.

Vaka sayılarının özellikle Avrupa'da yükseldiğini belirterek, Türkiye'de de benzer bir durumla karşı karşıya olunduğunu ifade eden Ertuğrul, şu değerlendirmeyi yaptı:
 

Sağlık Bakanlığı'nın açıkladığı sayıların gerçeği ne kadar yansıttığı konusunda soru işaretleri var çünkü insanlar test yaptırmıyor.

Olgu (vaka) sayısının nedeni hangi varyant bilemiyoruz çünkü genetik analiz sonucumuz yok. 

Belirsizlik dönemi yaşıyoruz ama olgu sayısının arttığı bir gerçek.


Son dönemde Türkiye’nin sıcak gündemi içinde pandeminin kendine çok yer bulamadığı eleştirisini yapan Prof. Dr. Bülent Ertuğrul'a göre belirsizlik hâkim.

Gerekli ölçümlerin yapılamadığını savunan Ertuğrul, pandeminin en tehlikeli dönemlerinden birinin yaşandığı görüşünde.

Bireylerin kendi önlemlerini almasının şart olduğunu belirten Prof. Dr. Ertuğrul, kapalı alanlarda ve toplu taşımalarda maske takılması gerektiğini savundu.

Aşı yapılma sayısında düşüş olduğunu belirten Bülent Ertuğrul, bilimsel çalışmalara göre risk grubundaki kişilerin üçüncü aydan sonra yeni doz aşılarını olması gerektiğini ifade etti:
 

Risk gurubu anımsatma dozunu olmalı ama aşı merkezi sayısı da azaldı.

Risk gurubunda değilseniz de kendinizi koruyun, şimdi yaptırmasanız da sonbahara doğru mutlaka hatırlatma dozunuzu yaptırın.

Yeni varyantlarla ilgili olarak aşıya güncelleme gelecek, çalşmalar var. Moderna, alt varyantlara da etkin aşı modifikasyonu yaptı diye biliyorum.


Ekonomik gerekçeler başta olmak üzere pek çok nedenle sistemin kısıtlamaların sürdürülmesinin mümkün olmadığını savununan Prof. Dr. Ertuğrul, Avrupa ve Kuzey Amerika genelinde hâkim olan "Kovid artık toplumsal sağlık sorunu değil" yaklaşımının Türkiye'de de yürütüldüğüne değindi:

 

"Sağlık otoriteleri pek çok ülkede elini taşın aldından çekip sorumluluğu halkın üzerine attı. Sistem daha fazla kısıtlamayı kaldırmaz. Bireyler kendi önlemini almalı."

 

Sonbaharda bizleri nasıl bir tablonun beklediğine ilişkin kesin ifadelerden kaçınan Ertuğrul, şöyle konuştu:

 

Bakanlık yeterli ölçüm yapamayacağından dolayı çok da farkına varılmayacak. 

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) son 2 yıldır ölü sayısını ve nedenini açıklamıyor.

Açıklarsa, normal ölümlerin üzerinde gerçek sayı olduğu ve büyük kısmının Kovid-19’la bağlantılı olduğu ortaya çıkacak.

 

 “Olguları açıklamazsak, bunlar bilinmezse biz çok başarılı oluruz” anlayışının hâkim olduğunu ileri süren Ertuğrul, bu yaklaşımın hatalı olduğunu da sözlerine ekledi.

Independent Türkçe/ Lale Elmacıoğlu


PAYLAŞ