Irak Meclisi, Başbakan Adil Abdulmehdi’nin istifasını kabul etti

329 sandalyeli mecliste 241 milletvekili hazır bulunarak oylamaya katıldı. Meclis Başkanı Muhammed el-Halbusi de yaptığı açıklamada, Cumhurbaşkanı Berhem Salih’e anayasanın 75’inci maddesine göre yeni başbakanı tayin etmesi için yazı göndereceklerini söyledi. Anayasanın 76. maddesine göre cumhurbaşkanı yeni bir başbakanın seçilmesi için meclise 15 gün süre verir. Başbakanın seçilmesi ve cumhurbaşkanı tarafından onaylanması halinde kendisine yeni hükümetin kurulması görevi verir. Daha sonra yeni kabine meclisin oylamasına sunulur. ABD'nin Irak işgalinin ardından ülkenin 5'inci başbakanı olarak Ekim 2018'de göreve başlayan Adil Abdulmehdi, 29 Kasım'da ülkenin farklı bölgelerinde 2 aydır devam eden gösteriler nedeniyle istifasını sunmak zorunda kalmıştı.

GÖSTERİLER NASIL VE NEDEN BAŞLADI?

Bağdat ve güneydeki Basra, Nasıriye, Meysan, Kadisiye ve Babil kentlerinde binlerce kişinin sokağa çıkmasıyla 1 Ekim'de başlayan gösteriler, ülkenin orta ve güneyinde birçok kente sıçradı.

ABD'nin 2003'te ülkeyi işgaliyle kurulan devlet düzenindeki bozukluk, hükümette yer alan etnik ve dini temelli siyasi oluşumların kamu faydası yerine grup çıkarlarını öncelemesi toplumda rahatsızlık yarattı. Ülkede yolsuzluğun ciddi boyutlarda olması da topumda huzursuzluğa yol açtı.

Dünya Şeffaflık Örgütüne göre, Irak 180 ülke arasında 168'inci sırada bulunuyor. Ülkede 2003'ten bu yana 450 milyar dolarlık kamu fonunun kayıp olduğu iddia ediliyor.

Irak, kanıtlanmış petrol rezervleri açısından dünyada 4'üncü sırada yer alıyor. Ülkede elektrik, su, sağlık, ulaşım gibi temel kamu hizmetleri oldukça yetersiz. Dünya Bankasının 2014 verilerine göre, 40 milyonluk nüfusun neredeyse dörtte biri günde 1,90 dolar gelirle yaşıyor.

Verilere göre ülke nüfusunun yaklaşık yüzde 75'i, 35 yaşın altında bulunuyor. Irak'ta genç işsizlik oranının geçen yıl yüzde 20'lere ulaşması öfkeyi artırıyor. Ülkede 83 bine yakın yabancı uyruklunun çok yüksek maaşlı işlerde çalışması da tepki çeken nedenlerden biri.

İRAN'IN NÜFUZU DA HALKIN TEPKİSİNİ ÇEKİYOR

İran'ın ülkedeki etkinliği ve Tahran destekli milis gruplar da ülkede tepki çekiyor.

Hükümet karşıtı gösteriler sırasında birçok kez İran’ın dini lideri Ali Hamaney ve Devrim Muhafızları’na bağlı Kudüs Gücü Komutanı Kasım Süleymani’nin de posterleri yakıldı.

Irak Başbakanı Adil Abdulmehdi'nin, DEAŞ'a karşı ciddi başarılar elde etmiş ve ABD'ye yakınlığıyla bilinen Terörle Mücadele Birimi Komutanı Abdulvahab es-Saadi'yi görevden alması, gösterileri tetikleyen etkenlerden biri oldu. Saadi'nin görevden alınmasının arkasında İran'ın olduğu tartışılırken gösterilerde Saadi posterleri açılarak "İran dışarı" sloganları atılıyor.

1 Ekim'de başlayan ve 6 Ekim'de Erbain törenleri nedeniyle ara verilen ilk dalga gösterilerde 157 gösterici hayatını kaybederken, binlerce kişi de yaralandı. 25 Ekim'de yeniden alevlenen gösterilerin ikinci dalgası ise Bağdat, Basra, Babil, Divaniye, Zikar, Meysan, Musenna, Kerbela ve Necef vilayetlerinde yoğunlaştı.

Halen devam eden gösterilerde İran karşıtlığının önceki gösterilere göre daha yüksek sesli bir hal alması dikkati çekiyor. Nitekim göstericiler, birçok şehirde İran'a yakınlığıyla bilinen Şii milis grubu Haşdi Şabi'ye bağlı siyasi partilerin ve milis grupların binalarını ateşe verdi.

ETİKETLER

Editörün Seçimi