Aşılar dünyanın en ücra köşelerine nasıl ulaştırılıyor?

‘Aşı tereddüdü’ ve ‘aşı karşıtlığı’na ilişkin tartışmalar devam ederken, konu son günlerde 'ilaç tekelleri' üzerinden çocuk aşılarının tartışmaya açılmasının ardından yeniden Türkiye’nin gündemine de girdi. Aşı karşıtlığıyla mücadele eden uzmanlar, aşı karşıtlığının salgın hastalıkların artmasına sebep olduğunu belirtirken, güvenli, maliyeti düşük ve her dakika beşten fazla kişinin hayatını kurtaran doğru aşılara ulaşamayan 1,5 milyon çocuk her yıl yaşamını yitiriyor.

Nerede yaşarsa yaşasın her çocuğa aşı ulaşmasını sağlamak ise devasa bir lojistik mücadele gerektiriyor.

Charlotte Hodges, aşıya ulaşmanın büyük mücadele gerektirdiği ülkeleri derledi.

Çocuklar dünyayı değiştirme gücüne sahipse de her yıl milyonlarcası önlenebilir hastalıklar nedeniyle 5 yaşına ulaşamadan hayatını kaybediyor. Aşılar güvenli, maliyeti düşük ve her dakika beşten fazla kişinin hayatını kurtarıyor. Buna rağmen doğru aşılara ulaşamadığı için her yıl hala 1,5 milyon çocuk ölüyor.

Aşı yapılmasından mahrum kalan dünya çocuklarının neredeyse yarısı çatışmadan etkilenmiş ve düşük gelirli ülkelerde, yani erişilmesi zor yerlerde yaşıyor. Bu nedenle her çocuğa aşı ulaştığından emin olmak büyük bir mücadele gerektiriyor. Her aşının üretildiği zamandan kullanıldığı ana kadar sürekli uygun sıcaklıkta saklanması gerekiyor. Bu süreç soğuk zincir diye isimlendiriliyor. Aşı havada, karada ve denizde taşınıyor ve dünya genelinde pek çok insan bu değerli aşıları soğuk ve emniyette tutmak için muazzam zorlukların üstesinden geliyor.

Aşı kahramanları, çocukları önlenebilir hastalıklardan korumak üzere en uzak köylere yürüyerek, bisikletle veya eşeklerle yolculuk ediyor. Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF), dünya çocuklarının yaklaşık yarısına aşı yapılmasına yardım ediyor. UNICEF, dünyanın ulaşılması en zor noktalarına taşınabilmesi için aşıları soğuk ve etkin halde tutan ekipmanları sağlıyor.

MALİ

Mamadou Kassé, Mali'nin uzak köylerinde çocuklarıyla bekleyen ailelere ulaşmak için aşılarla birlikte eşek arabasıyla kilometrelerce yol kat ediyor. Mamadou, Mali'nin giderek istikrarsızlaşan merkezi bölgesi Mopti'de halk sağlığı görevlisi. Bölgede korku, emniyetsizlik ve kasabalar arasında motosikletle ulaşımın kısmen yasaklanması hayat kurtarıcı aşılara erişimi ciddi oranda kısıtlıyor.

VANUATU

Vanuatu'nun dağlık adası Pentecost'ta Melsisi Mini Hastanesi'nden klinik hemşire Dominic uzak topluluklara aşı götürmek için yüksek yamaçları yürüyerek geçiyor. Hava koşulları ve zorlu arazi, hayati öneme sahip aşıların ulaştırılmasını hayli zorlaştırıyor.

HİNDİSTAN

Hindistan'ın kuzeyinde bulunan bir halk sağlığı merkezinde çalışan Dole Singh, Mandi bölgesinin yalıtılmış topluluklarına ilkel teleferik aracılığıyla aşıları götürüyor.

DEMOKRATİK KONGO CUMHURİYETİ

Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nin (DKC) Tanganyika bölgesinin uzak alanlarındaki çocuklara aşı taşıyan bir halk gönüllüsü bisikletiyle bir akarsuyu geçiyor. Son yıllardaki ciddi ilerlemeye rağmen DKC'deki pek çok çocuk hala 5 yaşından önce önlenebilir veya tedavi edilebilir hastalıklar nedeniyle ölüyor.

MOĞOLİSTAN

Moğolistan'da kızamık ve kızamıkçık aşıları taşıyan bir ekip arazi araçlarını buzla kaplı bir su kütlesinden geçirmek için elle çekilen bir sal kullanıyor. Hövsgöl "kabilesi" vilayetinde bulunan Tsagaannur "mera" bölgesindeki uzak bir alandan yeni dönmüşler. Ekip kış koşullarında, bölgede yaşayan ve çobanlık yapan göçebe bir topluluktaki çocuklara aşı götürmek için otomobille, elle çekilen salla, rengeyiğiyle veya yürüyerek yolculuk ediyor.

ETİYOPYA

Etiyopya'daki halk salığı görevlisi Tsehay Haile, aşı taşıma kutusundaki kızamık aşılarını Ermeni Sağlık merkezinden, Kuzey Shoa bölgesindeki Gashu Amba obasına motosikletle taşıyor.

DOĞU TİMOR

Kızamık, kızamıkçık ve çocuk felci hastalıklarına karşı başlatılan ulusal bir bağışıklık kazandırma kampanyası kapsamında sağlık görevlileri aşıları yerlerine ulaştırıyor. Doğu Timor'un Baucau şehrinden yola çıkan ekip, Laga idari bölgesindeki hayli ücra ve sadece yürüyerek erişilebilen bir köye gidiyor.

BANGLADEŞ

Aşı taşıyıcı Dalal Rudro, Bangladeş'in Cox’s Bazar şehrinin Ramu isimli bir alt bölgesinde aşı taşıyor. Rudro, aşı kutularını kırsal alandaki halk sağlığı görevlilerine teslim ediyor. Görevliler önce bağışıklık konusunda farkındalık yaratıyor, ardından çocuklara önlenebilir hastalıklara karşı aşı yapıyor.

YEMEN

Yemen'in başkenti Aden'de sağlık görevlileri kapı kapı gezerek koleraya karşı aşı temin ediyor. Yemen'deki ilk Ağızdan Kolera Aşılaması (OCV) kampanyası, dünyanın en büyük kolera salgınının yeniden yaşanmasını önlemek için 2018'de başlatılmıştı. Çatışmaların yarattığı istikrarsızlık, bozulan ekonomik durum ve içilebilir temiz suyla sağlık önlemlerine erişimin yok denecek kadar az olması, Nisan 2017'de başlayan salgının bir milyondan fazla kolera olduğu düşünülen vakayla sonuçlanmıştı.

PAPUA YENİ GİNE

Papua Yeni Gine Sağlık Bakanlığı'ndan çocuk felci aşısı yapan görevliler, çocukları çocuk felcine karşı aşılamak üzere New Ireland bölgesindeki Toskol adasına botla ulaşıyor. Geçen yıl 26 çocuğa çocuk felci bulaşmıştı ve şu anda UNICEF ve ortaklarının desteklediği ülke çapında bir aşı kampanyası yapılıyor.

https://www.independent.co.uk/news/world/vaccinations-unicef-world-hardest-places-reach-mali-drc-india-yemen-a9225041.html

Çeviren: Umut Can Yıldız

ETİKETLER

Editörün Seçimi