2019’un hak ihlalleri

TÜKENMEZ HABER - 2019 Türkiye’de birçok konuda hak ihlalinin yaşandığı bir yıl oldu. JİTEM’e verilen beraat kararlarına karşın siyasi tutuklamalar, AİHM kararlarından AYM kararlarına birçok hak ihlaline şahitlik ettik.

Bunun yanında tahliye kararının akabinde çıkartılan yeniden tutuklama kararları da vardı, Selahattin Demirtaş, Ahmet Altan davaları ilk akla gelenler.

Bunların yanında medyada çok görünür olmayan ve ancak hak örgütlerinin raporlarında karşımıza çıkan yüzlerce hak ihlali yaşandı. 

Adil yargılanma hakkından, yaşam hakkı ihlaline 2019'un bazı hak ihlallerini derledik; 

10 Aralık İnsan Hakları Günü nedeniyle İnsan Hakları Derneği (İHD) ve Türkiye’de İnsan Hakları Vakfı’nın (TİHV) hazırladığı 2019 hak ihlalleri raporunda özetle şu bilgilere yer verildi:

  • İşkence ve kötü muameleye maruz kaldığı iddiasıyla İHD-TİHV’e toplam 840 kişi başvurdu.
  • 11 bini kadın, 3 bin 100’ü çocuk olmak üzere toplam 286 bin 500 tutuklu ve hükümlü, 780 çocuk ise anneleri ile birlikte cezaevinde.
  • Kapasitesinin üstünde 66 bin civarı fazla tutuklu ve hükümlü, 457’si ağır olmak üzere bin 334 hasta mahpus bulunmakta.
  • 65 gazeteci gözaltına alındı. 32’si hakkında soruşturma, 19’u hakkında dava açıldı. 61 gazeteci toplam 196 yıl 10 ay hapis cezasıyla, 5 gazeteci 42 bin TL para cezasıyla cezalandırıldı. 11 gazeteci saldırıya maruz kaldı ve 2 gazeteci sınır dışı edildi.
  • 2 bin 886 kişi toplantı ve gösterilere yapılan müdahalelerde kötü muameleye maruz kaldı. En az 69’u yaralandı, 3 bin 741’i gözaltına alındı, 5’i hakkında ev hapsi, 120’si hakkında ise adli kontrol kararı verilirken 35’i ise tutuklandı.

Kamuoyunun yakından tanıdığı, bildiği kişi ve olaylarla ilgili de ihlaller yaşandı. İlk akla gelenler şöyle:

DEMİRTAŞ TAHLİYE EDİLDİĞİ DAVADAN TEKRAR TUTUKLANDI

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), 20 Kasım 2018 tarihli kararında Önceki dönem HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş’ın tutuklanmasında hak ihlali tespit etmiş ve Demirtaş'ın serbest bırakılarak tutuksuz yargılanmasına hükmetmişti. Mahkeme, Türkiye'nin Demirtaş'a 10 bin euro manevi tazminat cezası ile masraflar ve harcamalar için 15 bin euro ödemesine de karar vermişti.

18 Eylül’de AİHM Büyük Daire’de Demirtaş davası yeniden görüldü. Mahkeme sonucu hala açıklanmadı.

Türkiye’de Demirtaş için 31 Ekim’de tutuklu bulunduğu davadan tahliye kararı verildi. Karar sonrası avukatları mahsupluk başvurusunda bulundu. Demirtaş için tahliye beklenirken, yeni bir tutuklama kararı çıkarıldı. Böylece Demirtaş tahliye edilmedi.

OSMAN KAVALA AİHM KARARINA RAĞMEN TAHLİYE EDİLMEDİ

Gezi Parkı eylemlerini organize ve finanse etmek suçlamasıyla 2017’den beri tutuklu bulunan Osman Kavala İçin 10 Aralık’ta hak ihlali kararı vermiş ve derhal serbest bırakılması çağrısında bulunmuştu.

AİHM kararına rağmen 24 Aralık’ta görülen duruşmada Kavala tahliye edilmedi.

Adalet Bakanlığının AİHM’in Kavala hakkındaki kararını, duruşmadan bir gün önce çevirip mahkemeye gönderdiği, ancak çevirinin, ‘tutukluluğa devam’ kararı verilen duruşmadan sonra mahkemeye iletildiği ortaya çıktı.

AHMET ALTAN TAHLİYE EDİLDİKTEN 9 GÜN SONRA YENİDEN TUTUKLANDI

15 Temmuz darbe girişiminden önce katıldığı televizyon programında “darbe çağrışımı yaptığı gerekçesiyle tutuklanan gazeteci ve yazar Ahmet Altan, 10 yıl 6 ay hapis cezasına çarptırıldı ve tutuklu kaldığı süre göz önünde bulundurularak tahliye edildi.

8 gün sonra Ahmet Altan için yeniden bir gözaltı kararı çıkartıldı ve gözaltına alınan Altan bir gün sonra çıkarıldığı mahkeme tarafından tutuklandı. Altan hala tutuklu bulunuyor.

SELÇUK KOZAĞAÇLI BABASININ CENAZESİNE KELEPÇELİ GETRİLDİ

KHK ile kapatılan Çağdaş Hukukçular Derneği'nin Kasım 2017’den beri cezaevinde bulunan Başkanı Selçuk Kozağaçlı, babasının cenazesine kelepçeli olarak getirildi. Kozağaçlı’nın babasının mezarı başındaki kelepçeli fotoğrafı uzun süre konuşuldu. Kozağaçlı 2017’den beri tutuklu bulunuyor.

JİTEM DAVALARINDA BEAAT

Ankara ve çevre kentlerinde 1993-1996 yılları arasında 19 kişinin zorla kaybedilip infaz edilmesine ilişkin açılan ve kamuoyunda “Ankara JİTEM Davası” olarak bilinen davanın karar duruşmasında mahkeme heyeti, sanıkların tamamı için beraat kararı verdi. Sanıklar arasında Mehmet Ağar, İbrahim Şahin, Ayhan Çarkın gibi isimler bulunuyor.

22 sivilin öldürüldüğü Kızıltepe JİTEM Davası’nda ise dava zaman aşımından düştü ve tüm sanıklar hakkında beraat kararı verdi.

AYM’DEN BARIŞ AKADEMİSYENLERİ İÇİN HAK İHALİ KARARI

Anayasa Mahkemesi, (AYM) Barış Akademisyenlerinin “silahlı terör örgütü propagandası yapmak” suçundan cezalandırılması nedeniyle ifade özgürlüklerinin ihlal edildiğine karar verdi.

Söz konusu akademisyenlerin yüzlercesi işten atılmış, pasaportlarına el konulmuş ve KHK ile kamu hizmetinden men edilmiş veya tutuklanmıştı.

AYM kararı sonrası Barış Akademisyenleri yaptığı açıklamada 406’sı KHK’li olan ve pasaportlarına da tahdit koyulan toplam 549 imzacı akademisyenin, görevlerine kayıtsız şartsız iade edilmeleri istedi.

Akademisyenler görevine hala iade edilmedi.

DİYARBAKIR’DA ZIRHLI ARACIN ÇARPTIĞI 6 YAŞINDAKİ ÇOCUK YAŞAMINI YİTİRDİ

11 Eylül’de Diyarbakır merkez Bağlar ilçesinde seyir halindeki polise ait zırhlı aracın çarptığı 6 yaşındaki Efe Tektekin yaşamını yitirdi. Efe Tektekin’in 80 yaşındaki dedesi Mehmet Tektekin de bir sene önce aynı bölgede TOMA’nın çarpması sonucu hayatını kaybetmişti.

ALEVİ AİLENİN DUVARI İŞARETLENDİ

İzmir Gaziemir’de Alevi ailenin evinin duvarına “Defol Alevi” yazılarak çarpı işareti konuldu. Kimliği belirsiz kişilerce yapılan yazılamayı fark eden aile karakola giderek şikâyette bulundu.

ETİKETLER

Editörün Seçimi