Sendikalardan tepki: İşten çıkarmanın adı değişiyor, patrona ücretsiz izin hakkı veriliyor

Nilay GÖL


TÜKENMEZ HABER - Koronavirüs salgınının yayılmasıyla birlikte gündeme gelen işçilerin işten çıkarılmasının 3 ay süreyle yasaklanması ve günlük 39 TL ücretle izne çıkarılmalarının önünü açan yasa tasarısına sendikalardan tepki var. 

Tükenmez Haber'e konuşan sendikacılara göre 'Hükümet, bu yasayla işsizlik sigortası fonundan işçiye daha az ödeme yapmak için yeni bir yol icat ediyor.' 

Sendikacılara göre hükümetin hazırladığı yasa tasarısı aslında işverenlerin de uzun süredir hayata geçirilmesini istediği bir yasa. Bu yasayla hem işçilere işsizlik fonundan daha az ödeme yapılacağını hem de patronlara tek taraflı ücretsiz izin hakkı verildiğini belirten sendikacılar, “Oysa şu anda bizim normal mevzuatımızda ve yargıtay kararlarında işverenin tek taraflı ücretsiz izin hakkı yok” diyor.

Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) Genel Başkanı Arzu Çerkezoğlu, "İşten çıkarma yasağının uygulandığı durumda ücretsiz izne gerek yoktur. Bu ücretsiz izin uygulamasının meşrulaştırılması anlamına gelir" derken, Birleşik Metal İş Sendikası Genel Başkanı Adnan Serdaroğlu, "Bunları hepsi sermaye ile yapılan işbirlikçi bir anlayışın ortaya çıkardığı sonuçlar" dedi.

Genel Hizmetler İşçileri Sendikası (Genel-İş) Toplu Sözleşmeler Daire Müdürü Engin Sezgin ise "İşten çıkarmanın adını ücretsiz izin olarak çevirdiler. Askıya alınmış bir iş ilişkisi söz konusu haline getiriliyor. Üç ay sonrasına dair ne olacağı belli değil. Toplu işten çıkarmaların olması muhtemel" ifadelerini kullandı.

ÇERKEZOĞLU: ÇOK CİDDİ SORUNLAR İÇEREN BİR TASLAK

Teklife tepki gösteren DİSK Genel Başkanı Arzu Çerkezoğlu, "Salgın süresi içerisinde işten çıkarmaların yasaklanmasını biz başından itibaren savunuyoruz. Herkes, talebimizin haklılığını gördü. Ama hükümet hem son derece geç hem de içerik olarak çok ciddi sorunlar içeren bir taslak ile karşımıza çıktı" dedi.

'ÜCRETSİZ İZİN UYGULAMASININ MEŞRULAŞTIRILMASI ANLAMINA GELİR'

Ücretsiz izin uygulamasının kabul edilemez olduğunu söyleyen Çerkezoğlu, şunları söyledi:

"İşten çıkarma yasağının uygulandığı durumda ücretsiz izne gerek yoktur. Bu ücretsiz izin uygulamasının meşrulaştırılması anlamına gelir. İşten çıkarma yasağı süresince 'kısa çalışma ödeneği' uygulanabilir, işsizlik fonu devreye sokulabilir. Aslında burada hükümet, işsizlik sigortası fonundan işçiye daha az ödeme yapmak için yeni bir yol icat ediyor.

'MÜCADELEYİ ÖRGÜTLEYECEĞİZ'

Ödeme miktarı açısından ciddi bir sorun var. Aylık bin 177 liralık bir ödenekle aslında işçileri açlığa mahkum etmek isteyen bir yaklaşım var. Bu kabul edilemez. 'İşten çıkarma yasağına evet ama ücretsiz izne ve sefalet ödeneğine hayır' diyerek olması gereken miktarlarda ödeme yapılması için de mücadeleyi örgütleyeceğiz."

SERDAROĞLU: ESKİ TAS ESKİ HAMAM

Birleşik Metal İş Sendikası Genel Başkanı Adnan Serdaroğlu ise "Biz de ilk olarak işten çıkarmalar yasaklanıyor diye düşünmüştük ama daha sonra ayrıntılarını gördükten sonra hükümetin bizi bir kez daha yanıltmadığını da anlamış olduk. Eski tas eski hamam..." .dedi.

'TİSK VE TOBB'UN UZUN ZAMANDIR HAYATA GEÇİRMEK İSTEDİĞİ BİR UYGULAMAYDI'

Ücretsiz izin uygulamasının kalıcı hale getirilmeye çalışıldığını belirten Serdaroğlu, sözlerine şöyle devam etti:

"Bu, Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu'nun (TİSK) ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği'nin (TOBB) uzun zamandır aslında hayata geçirmek istediği bir uygulamaydı.

'İŞÇİ KONFEDERASYONLARINDAN GÖRÜŞ ALINMADI'

'İşsizlik ödeneği' ve 'kısa çalışma ödeneği' daha yüksek meblağlar tutuyor. Bu nedenle işsizlik sigortasından daha düşük bir oranın çıkması için 'ücresiz izin' uygulamasını gündeme getirdiler. Taraflardan herhangi bir görüş alınmadı. Muhtemelen sermayeden almışlardır ama işçi konfederasyonlarından almadılar. Bunları hepsi sermaye ile yapılan işbirlikçi bir anlayışın ortaya çıkardığı sonuçlar. Biz buna şiddetle karşı çıkıyoruz."

SEZGİN: BU YASA PATRONA TEK TARAFLI ÜCRETSİZ İZİN HAKKI VERİYOR

"İşten çıkarmanın adı değişti" diyen Genel-İş Toplu Sözleşmeler Daire Müdürü Engin Sezgin ise şunları söyledi:

"Şu anda bizim normal mevzuatımızda ve yargıtay kararlarında işverenin tek taraflı ücretsiz izin hakkı yok. Şu andaki mevcut yasal düzenlemeye göre, işveren tek taraflı 'ücretsiz izin' yaparsa bu işten çıkarma anlamına geliyor. Ama şu anda yaptıkları yeni düzenleme ile işverenlere tek taraflı olarak üç ay ücretsiz izin hakkı verilmiş oluyor.

'TOPLU İŞTEN ÇIKARMALARIN OLMASI MUHTEMEL'

İşten çıkarmanın adını ücretsiz izin olarak çevirdiler. Askıya alınmış bir iş ilişkisi söz konusu haline getiriliyor. Üç ay sonrasına dair ne olacağı belli değil. Toplu işten çıkarmaların olması muhtemel. İşverenin iş kanunun 25/2'ye göre işçiyi işten çıkarma hakkı yine bulunuyor.

'ŞİMDİ 'KISA ÇALIŞMA ÜCRETİ'Nİ DE AŞAĞIYA ÇEKMİŞ OLACAKLAR'

Bin 177 TL en düşük işsizlik ödeneği maaşının herkese verilmesi gibi bir düzenleme öngörülmüş. Oysa ki 'kısa çalışma ödeneği' gibi bir düzenleme olsaydı brüt ücretinin yüzde 60'ını net olarak alabilecekti. Şimdi 'kısa çalışma ücreti'ni de aşağıya çekmiş olacaklar. Ücretsiz izin uygulaması nedeni ile hiçbir iş yerinin 'kısa çalışma ödeneği' prosedürüne girişeceğini düşünmüyoruz.

'BAŞVURULARIN REDDEDİLECEĞİNİ TAHMİN EDİYORUZ'

İŞKUR'a başvuru yapan 70 binin üzerinde işletme olduğu söyleniyor. Bu işletmelerin de büyük bir bölümünün başvurularının zaten reddedileceğini tahmin ediyoruz."


* Kısa çalışma ödeneği: Genel ekonomik, sektörel, bölgesel kriz veya zorlayıcı sebeplerle işyerindeki haftalık çalışma sürelerinin geçici olarak en az üçte bir oranında azaltılması veya süreklilik koşulu aranmaksızın işyerinde faaliyetin tamamen veya kısmen en az dört hafta süreyle durdurulması hallerinde, işyerinde üç ayı aşmamak üzere sigortalılara çalışamadıkları dönem için gelir desteği sağlayan bir uygulamadır. 

ETİKETLER

Editörün Seçimi