Eşcinsellik ve biseksüellik binlerce hayvan için olağan bir davranış ve evrimde önemli bir rol oynuyor olabilir

HARRY COCKBURN


Hayvanlar arasında eşcinsel ve biseksüel etkinlikler, aynı cinsiyetler arasında cinsel davranış gösteren 1.500’den fazla tür arasında güçlü kanıtlarla ortaya konmuş durumda.

Geniş kapsamlı kanıtlara karşın evrimsel biyologlar “Darwin Paradoksu” ismiyle bilinen bu gerçeğin nasıl ortaya çıktığını açıklamakta zorlanıyor. Bu paradoks, bu tür davranışlar türlerin üremesi için herhangi bir avantaj sağlamamasına karşın neden bu kadar yaygın oldukları sorusundan yola çıkıyor.

Milyonlarca yıldır evrimleşen hayvanlarda aynı cinsiyet arasında cinsel davranışları yineleyen biçimde neden ve ne zaman evrimleşti ve kalıcı hale geldi?

Yale Üniversitesi’nin Orman ve Çevre Araştırmaları Fakültesi’nden araştırmacılar bu konuyu çözüme ihtiyaç duyan bir ikilem şeklinde incelemek yerine sorunun “hayvanlar neden aynı cinsiyetler arasında cinsel davranış gösteriyor”dan “neden olmasın”a değiştirilmesi gerektiğini öne sürüyor.

Hakemli bilim dergisi Nature Ecology & Evolution’da yayımlanan yeni makalenin yazarları bu davranışların hayvanların orijinal, atasal şartlarının bir parçası olabileceğini ve aslında çok az ya da hiç (biyolojik) maliyeti bulunmadığı için, hatta bazı önemli yararları nedeniyle korunduğunu öne sürüyor.

Makalenin başyazarı, fakültenin doktora öğrencilerinden Jukia Monk şunları ifade etti: “Atasal (türlerde farklı cinsiyetlerin cinsel davranışları) hakkındaki sıklıkla yaptığımız örtülü varsayımın kesin bir şekilde incelenmediğini öne sürüyoruz ve bunun yerine fark gözetmeden tüm cinsiyetlere yönelen atasal cinsel davranış koşullarını hipotezleştiriyoruz. Hayvanların cinsel davranışlarını çalışırken odağımızı bu şekilde kaydırarak, farklı cinsel stratejilerin evrimsel tarihini daha verimli biçimde inceleyebiliriz.”

“Hayvanların cinsel davranışları hakkındaki düşünce biçimimizde bir değişiklik öneriyoruz.”

“Bu davranışların evrimsel teorisi üzerindeki geleneksel baskıların azalmasının hayvanların cinsel davranışlarının karmaşıklığını daha tamamlanmış biçimde kavramamıa olanak tanıdığını görmekten heyecan duyuyoruz.”

Geçmişte araştırmacılar türlerin cinsel davranışlarının iki kabule dayandığını dile getirirdi.

Bunlardan ilki aynı cinsiyet arasındaki davranışların, bireylerin herhangi bir potansiyel üreme başarısı sunmayan etkinliklere harcadığı zaman ve enerji nedeniyle yüksek maliyetli olduğudur.

Diğer kabulse aynı cinsiyetler arası davranışların farklı hayvan türlerinde ve evrimsel soylarda birbirinden bağımsız olarak ortaya çıktığıdır.

Monk şunları ifade ediyor: “Eşcinsellik dışındaki herhangi bir başka bir özellik bu kadar geniş bir yelpazedeki türlerde gözlemlenseydi, bu yaygın şekilde sonradan evrimleşmiş bir şey yerine atasal DNA’mızın bir parçası olarak kabul edilirdi.”

Makalenin yazarları şu ifadeyi kullanıyor: “Kısacası, ‘Neden SSB ortaya çıktı?’ diye sormak yerine ‘Neden olmasın?’ sorusuna geçmeyi öneriyoruz.”

Araştırmacılar, aynı cinsiyetler arası cinsel davranışlar (SSB) ve farklı cinsiyetler arası cinsel davranışların (DSB) bir birleşiminin eşeyli üreyen canlıların asıl durumu olduğunu ve bu eğilimlerin muhtemelen cinsel davranışların en erken formlarında evrimleştiğini ileri sürüyor.

Yazarlar aynı cinsiyetler arası davranışların sıklıkla “maliyetli olmadığını” öne sürmekle kalmıyor, aynı zamanda daha fazla partnerle çiftleşme ihtimalini arttırdığı için aslında doğal seçilim açısından avantajlı olabileceğini söylüyor.

Pek çok tür kalıtsal olarak tek eşli değil, bunun yerine birden fazla çiftleşmeyi deniyor. Aynı zamanda yine pek çok canlı türü için farklı cinsiyetlere sahip bireyleri birbirinden ayırt etmek bile zor olabiliyor.

Makalenin ortak yazarlarından ve California-Berkeley Üniversitesi Çevre Bilimi, Politikası ve Yönetimi bölümünden doktora sonrası araştırmacı Max Lambert şunları söyledi: “Dolayısıyla, eğer karşı cins olarak düşündüğünüz şeyi hedeflemek için çok seçici olursanız, çok daha az bireyle çiftleşebilirsiniz. Diğer yandan, daha az seçici olup hem SSB hem de DSB gösterirseniz, içlerinde diğer cinsiyetin de bulunduğu genel anlamda daha fazla bireyle çiftleşebilirsiniz.”

Lambert sözlerine şunu ekledi: “Şimdiye kadar çoğu biyolog SSB’yi çok yüksek maliyetli ve (bunun) sonucu istisnai bir şey olarak değerlendirdi.”

“Bu güçlü varsayım bizi (bilim) camiası olarak SSB’nin ne sıklıkla ve hangi koşullar altında yaşandığını etkin biçimde araştırmaktan uzak tuttu. Alışıldık gözlemlerimize göre SSB binlerce tür içinde epey yaygın biçimde gerçekleşiyor gibi duruyor, bunu sadece yaygın bir tesadüf değil ilgi çekici bir şey olduğunu varsayarsak neler öğrenebileceğimizi hayal edin.”

https://www.independent.co.uk/news/science/gay-bisexual-homosexual-species-animals-evolution-science-yale-study-darwin-paradox-a9209601.html

Çeviren: Umut Can Yıldız

ETİKETLER

Editörün Seçimi